Czy kobieta zakażona nowym koronawirusem może karmić piersią

Nowy koronawirus (SARS-CoV-2) jest przyczyną pandemii – co oznacza, że jest bardzo zakaźny i z łatwością rozprzestrzenia się w wielu regionach świata. Nic dziwnego, że wirus budzi również niepokój u kobiet w ciąży. Dane są ograniczone, ale obecnie nie ma dowodów na to, że ciężarne są bardziej narażone na zachorowanie na COVID-19. Nie ma również dowodów na dopłodową transmisję koronawirusa. Co jednak z karmieniem piersią przez kobiety zakażone SARS-CoV-2?

Koronawirus i ciąża

COVID-19 to ostra choroba układu oddechowego wywoływana przez nowego koronawirusa. Po raz pierwszy zdiagnozowano ją w grudniu 2019 roku w chińskiej prowincji Hubei, której stolicą jest Wuhan. Koronawirus SARS-CoV-2 przenosi się głównie drogą kropelkową przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Jak dotąd nie ustalono, czy ciężarna kobieta chora na COVID-19 może przenieść zakażenie na płód lub noworodka podczas ciąży czy porodu.

Koronawirus i karmienie piersią

Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization, WHO) podaje, że w badaniach na ograniczonej liczbie kobiet z COVID-19 wirus nie został wykryty w mleku matki (1). Jak zauważa amerykańskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), nie wiemy jednak, czy wyklucza to możliwość przeniesienia zakażenia podczas karmienia piersią (2).

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

Zarówno polskie, jak i zagraniczne towarzystwa ekspertów wydały tymczasowe zalecenia dotyczące postępowania z noworodkiem i karmienia piersią. Jednak wiedza na temat nowego koronawirusa jest w dużym stopniu ograniczona i trzeba o tym pamiętać. Dlatego wszelkie zalecenia są poddawane ciągłym aktualizacjom.

Mleko matki jest najlepszym źródłem składników odżywczych dla większości niemowląt. Dlatego obecnie zarówno WHO, jak i CDC zalecają karmienie piersią, nawet w przypadku podejrzenia lub potwierdzonego zakażenia SARS-CoV-2 u matki (1) (2). Brytyjskie towarzystwo RCOG (Royal College of Obstetricians and Gynaecologists), w świetle aktualnych doniesień, stoi na stanowisku, iż korzyści z karmienia piersią przewyższają potencjalne ryzyko przeniesienia wirusa przez mleko matki (3). Ponieważ jednak niewiele wiadomo o COVID-19, to, czy i kiedy rozpocząć lub kontynuować karmienie piersią, powinna ustalić matka w porozumieniu z rodziną i pracownikami służby zdrowia.

CDC zaleca, aby matka z podejrzeniem COVID-19 lub z już potwierdzoną infekcją podjęła wszelkie możliwe środki ostrożności pozwalające zapobiec zakażeniu dziecka. Sposoby zmniejszające ryzyko przeniesienia koronawirusa na dziecko to:
• mycie rąk przed dotknięciem niemowlęcia,
• w miarę możliwości noszenie maski ochronnej podczas karmienia piersią,
• w przypadku odciągania mleka za pomocą laktatora – mycie rąk przed dotknięciem jakiejkolwiek części tego urządzenia lub butelki i postępowanie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi prawidłowego czyszczenia laktatora po każdym użyciu (2).

Podobnie brzmią zalecenia WHO. Kobiety z COVID-19 mogą karmić piersią, jeśli chcą. Powinny jednak zachować szczególną ostrożność, m.in.:
• zachować higienę podczas karmienia, nosząc maskę, jeśli jest dostępna,
• myć ręce przed i po dotknięciu dziecka,
• regularnie myć i dezynfekować powierzchnie, z którymi mają kontakt (1).

Polskie zalecenia dotyczące karmienia piersią

Konsultant krajowa w dziedzinie neonatologii wydała rekomendacje dotyczące karmienia piersią przez matkę zakażoną koronawirusem oraz diagnozowaną w kierunku COVID-19. W rekomendacjach (4) zaznaczono, iż badania, z których wynika, że nie ma dowodów na przedostanie się nowego koronawirusa do pokarmu matki, są oparte na niewielu przypadkach, dlatego powinny być traktowane z dużą ostrożnością.

Rekomendacje konsultant krajowej w przypadku kobiet zakażonych koronawirusem lub w okresie diagnozowania w kierunku COVID-19 to izolacja dziecka od matki. Należy umożliwić matce odciągane mleka, by utrzymać laktację. Dopiero po potwierdzeniu ustania ryzyka transmisji zakażenia z matki na dziecko (dwukrotny ujemny test RT-PCR u matki zakażonej i pojedynczy test RT-PCR ujemny u podejrzanej) możliwe jest karmienie naturalne.

Podobnie brzmią zalecenia konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa i ginekologii, konsultanta krajowego w dziedzinie neonatologii, konsultanta krajowego w dziedzinie perinatologii, prezesa Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, prezesa Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego oraz prezesa Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej (5). W tych rekomendacjach znajdziemy następujące zalecenia:
• na dzień dzisiejszy nie ma pewności, czy nie może dojść do zakażenia poprzez pokarm i na ile jest pewne, że standardowa pasteryzacja wyeliminuje wirusa,
• po porodzie, w przypadku kobiet obserwowanych w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, pokarm powinien podlegać pasteryzacji i przy zachowaniu zasad aseptyki może być podawany dziecku,
• w przypadku kobiet z potwierdzonym zakażeniem SARS-CoV-2 pokarm powinien być utylizowany,
• w przypadku kobiet zakażonych nie należy hamować laktacji,
• w momencie potwierdzenia ustania ryzyka transmisji zakażenia SARS-CoV-2 będą one mogły karmić dziecko naturalnie.

Sprawdź, gdzie najbliżej wykonasz badanie w kierunku COVID-19

Skorzystaj z wyszukiwarki na górze strony

Piśmiennictwo:
1. https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-on-covid-19-pregnancy-childbirth-and-breastfeeding.
2. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/need-extra-precautions/pregnancy-breastfeeding.html.
3. https://www.rcog.org.uk/coronavirus-pregnancy
4. https://sipip.szczecin.pl/rekomendacje-dot-sposobu-postepowania-w-opiece-nad-matka-i-noworodkiem-w-przypadku-podejrzenia-lub-potwierdzenia-zakazenia-wirusem-covid-19/
5. http://ptmp.edu.pl/najnowsze-wytyczne-i-stanowisko-ekspertow-w-sprawie-zakazenia-wirusem-covid-19/

Autor: dr inż. Katarzyna Buska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

antyneuronalne.pl boreliozaonline.pl autoprzeciwciala.info kalpro.pl